تبلیغات
تعلیم و تربیت در منظر قرآن و عترت

کارکرد تربیتی تعلیم

در پگاه آفرینش انسان و آن گاه که خداوند خواست تا آدم را خلیفه و جانشین خویش در زمین قرار دهد، می‌باید سزامندی او برای این کار فراهم می‌آمد، چه در غیر آن، همان سان که فرشتگان اعلام داشتند، شایستگی خلافت الهی در آدم وجود نداشت. تدبیر الهی برای این فرآیند، آن گونه که از آیات قرآن بر می‌آید، تعلیم و آموختن علم «اسماء» به آدم به عنوان نخستین مرحله و گام آغازین آماده سازی آدم برای خلافت الهی بود؛ (وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ کُلَّها ...)(بقره/۳۱).
بر اثر این دانش آموختگی، آدم برای عهده‌داری خلافت الهی مهیا و سزامند چنان مقام بلندی گردید و از سایر پدیدارها برتری و شایستگی افزون‌تر یافت، و نیز در پی همان بود که فرشتگان از اعتراض و پرسش لب فرو بستند و بی‌محابا در برابر آدم سجده کردند.
یادکرد این مطلب از سوی قرآن کریم از جمله بیانگر این موضوع است که در نمایه بلند اسباب و عوامل تربیتی، تعلیم، گام نخستین در پیمودن طریق کمال است و پس از معرفت و آموختن است که نوبت به عمل و اجرایی کردن یافته‌های علمی و سازندگی نفس خود می‌رسد و با تکرار و ممارست آن یافته‌ها، ملکه اخلاقی در نفس انسان شکل می‌گیرد و از همین رو است که برخی از فیلسوفان، چون سقراط و ارسطو، اخلاق را دقیقاً بر علم مبتنی دانسته‌اند.

منبع:فتحی ملکاوی، حسن؛ گامی به سوی نظریه پردازی در تعلیم و تربیت اسلامی، ترجمه: غلامرضا متقی‌فر و اسدالله طوسی، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۰ش.

ادامه مطلب

بروز رسانی شده در : یکشنبه 13 تیر 1395 04:20 ب.ظ
تاریخ ارسال : یکشنبه 13 تیر 1395 04:15 ب.ظ نویسنده : روح الله دوستی

تربیت اسلامی یا تربیت ماهواره ای؟!



نشر: وبلاگ تعلیم و تربیت اسلامی

بروز رسانی شده در : یکشنبه 6 تیر 1395 06:23 ب.ظ
تاریخ ارسال : شنبه 14 فروردین 1395 09:38 ق.ظ نویسنده : روح الله دوستی

پنج اصل مهم پرورش در سبک زندگی اسلامی

پنج اصل مهم پرورش در سبک زندگی اسلامی


تعلیم و تربیت از منظر اهل بیت علیهم السلام، برگرفته از فطرت است؛ تحلیل روانشناختی از توانمندی های عقلی و گرایشی که به صورت فطری در آدمی سرشته شده است، انسان را هدایت می کند که چه اصول تربیتی می تواند اهداف آفرینش را تحقق بخشد و انسان را به کمال شایسته و سعادت ابدی برساند.

ادامه ی موضوع را حتما بخوانید

ادامه ی موضوع

بروز رسانی شده در : یکشنبه 6 تیر 1395 06:23 ب.ظ
تاریخ ارسال : سه شنبه 7 اردیبهشت 1395 05:20 ب.ظ نویسنده : روح الله دوستی

اهمیت نقش معلم و نقش خانواده در تعلیم و تربیت

اهمیت نقش معلم و نقش خانواده در تعلیم و تربیت

معلم رکن اصلی تعلیم و تربیت است و همه سعی و تلاش ما باید آن باشد تا معلمانی با بینش اسلامی تربیت کنیم. مقام معلم، مقام والایی است، مقامی است که خداوند آن را معظم شمرده است لکن مسئولیت نیز بزرگ است1 . نقش معلم در جامعه نقش انبیاست2و کلید سعادت و شقاوت یک ملت‏به دست فرهنگیان است3 . خانواده، نخستین مرکز تعلیم و تربیت است و برای پرورش نسلی با فرهنگ اسلامی، باید باصلاح خانواده همت گماشت. نقش مادران مهمتر از نقش پدران است . اساسا تربیت از دامان پاک مادر و جوار پدر شروع می شود، مادرها باید توجه به این معنی کنند که بچه ها را خوب تربیت کنند، پاک تربیت کنند، دامنهایشان یک مدرسه علمی و ایمانی باشد . امام خطاب به زنان می فرمایند: "دامان شما یک مدرسه است که در آن باید جوانان بزرگ تربیت‏ شود. دامن مادر بزرگترین مدرسه ای است که بچه در آنجا تربیت می شود، آنچه که بچه از مادر می شنود غیر از آن چیزی است که از معلم می شنود . بچه از مادر بهتر می شنود تا از معلم، در دامان مادر بهتر تربیت می شود تا در جوار پدر تا در جوار معلم4 .

پی نوشت:
1،صحیفه نور، ج 6، ص‏237 نقل به معنی
2،صحیفه نور، ج 8، ص 239
3،صحیفه نور، ج 6، ص‏239
4،صحیفه نور، ج 8، ص‏162
منبع :راسخون

تاریخ ارسال : پنجشنبه 6 اسفند 1394 11:57 ب.ظ نویسنده : روح الله دوستی

احادیث حضرت امام سجاد (ع) در حوزه تربیت اسلامی

احادیث حضرت امام سجاد (ع) در حوزه تربیت اسلامی

امام سجاد (علیه السلام) فرمودند:

حَقُّ وَلَدِكَ ... أَنَّكَ مَسْؤُولٌ عَمّا وُلّیتَهُ [بِهِ] مِنْ حُسْنِ الْأَدَبِ وَالدِّلالَةِ عَلى رَبِّهِ ... . 

وَ الْمَعُوَنَةِ عَلى طاعَتِهِ فیكَ وَ فى نَفْسِهِ ... .

حق فرزند تو این است... در سرپرستى وى مسؤولیت دارى كه ادب او را نیكو كنى و به سوى 

پروردگارش رهنمون سازى و در فرمانبردارى از او، نسبت به وظایف تو و خودش، یارى‏اش دهى.

[تحف العقول، ص 263.]


امام سجاد (علیه السلام) فرمودند:

کثرةُ النُّصحِ یدعو إلی التُّهمَةِ؛

نصیحت زیاد، موجب بدبینی می شود.

بحار الأنوار، ج72، ص66


امام سجاد (علیه السلام) فرمودند:

اللهم ... اءعنى على تربیتهم و تاءدیبهم وبرهم ؛

خدایا مرا بر تربیت ، ادب آموزى و نیكى كردن به فرندانم یارى فرما.

صحیفه سجادیه از دعاى 25.


امام سجاد (علیه السلام) فرمودند:

واءما حق الولد فتعلم اءنه منك ومضاف الیك فى عاجل الدنیا بخیره و شره واءنك مسؤ ول 

عما ولیته من حسن الادب والدلالة على ربه والمعونة له على طاعته ...؛

حق فرزند این است كه بدانى او از تو است در دنیا با هر خیر و شرى كه دارد به تو منسوب است

 و تو مسئول تربیت نیكو و راهنمایى اش به سوى خدا و یاریش در اطاعت از پروردگارش هستى ...

تحف العقول ص 263.

بروز رسانی شده در : جمعه 26 تیر 1394 05:05 ب.ظ
تاریخ ارسال : سه شنبه 26 خرداد 1394 04:13 ب.ظ نویسنده : روح الله دوستی

احادیث حضرت امام حسین (ع) در حوزه تربیت اسلامی

احادیث حضرت امام حسین (ع) در حوزه تربیت اسلامی

امام حسین (علیه‏ السلام) فرمودند:

فرزندم! بپرهیز از ستم بر كسى كه غیر از خدا یاورى در مقابل تو ندارد.

امام حسین (علیه‏ السلام) فرمودند:

هر كه از اظهار نظر درماند و راه چاره درمانده‏اش كند ، نرمى و مدارا كلید او باشد .

امام حسین (علیه‏ السلام) فرمودند:

هركه با خشم خدا ، خواهان خشنودى مردم باشد ، خداوند او را به مردم وامى‏گذارد .

امام حسین (علیه‏ السلام) فرمودند:

از نشانه‏هاى نادانى ، جدل با بى‏فكران است .

امام حسین (علیه‏ السلام) فرمودند:

هر كه خوش دارد مرگش به تأخیر افتد و روزى‏اش افزون شود . با خویشانش پیوند برقرار كند .

امام حسین (علیه‏ السلام) فرمودند:

نیاز مردم به شما از نعمت هاى خدا بر شما است ؛ از این نعمت افسرده و بیزار نباشید .

امام حسین (علیه‏ السلام) فرمودند:

چیزى را بر زبان نیاورید كه از ارزش شما بكاهد .

امام حسین (علیه‏ السلام) فرمودند:

هر كه خدا را ، آن گونه كه سزاوار او است ، بندگى كند ، خداوند بیش از آرزوها و كفایتش به او عطا كند .

بروز رسانی شده در : جمعه 26 تیر 1394 05:05 ب.ظ
تاریخ ارسال : سه شنبه 26 خرداد 1394 04:06 ب.ظ نویسنده : روح الله دوستی

احادیث حضرت امام عسكری (ع) در حوزه تربیت اسلامی

احادیث حضرت امام عسكری (ع) در حوزه تربیت اسلامی

امام عسكرى (علیه‏السلام) فرمودند:

شما را سفارش مى‏كنم به: تقواى الهى، پارسایى در دین خودتان، و كوشش و تلاش براى خدا 

و راستگویى و اداى امانت به كسى كه شما را امین شمرده است چه خوب باشد یا بد، و طولانى

 كردن سجده و خوش همسایگى، كه حضرت محمد (صلى‏الله‏علیه‏و‏آله)همین برنامه‏ها را آورده است.

امام عسكرى (علیه‏السلام) فرمودند:

مبادا روزى تضمین شده (كه درهرحال به تو مى‏رسد) تو را از كار و فعالیت واجب بازدارد.

امام عسكرى (علیه‏السلام) فرمودند:

عمرهاى شما رو به كاهش است، دوران شما محدود است، مرگ ناگهان فرا مى‏رسد، هر كه 

نیكى بكارد خوشى درو مى‏كند وهر كس زشتى بكارد، پشیمانى درو مى‏كند، هر كسى آنچه را 

كشت كند درو خواهد كرد، نه كند رو از بهره و نصیب خود عقب مى‏ماند و نه حریص بیش از آنچه 

مقدّر اوست به دست آورد، به هر كس خیرى برسد از خداست، و هر كس از شرّى حفظ شود 

خدا او را حفظ كرده است.

بروز رسانی شده در : جمعه 26 تیر 1394 05:06 ب.ظ
تاریخ ارسال : سه شنبه 26 خرداد 1394 03:59 ب.ظ نویسنده : روح الله دوستی

احادیث حضرت امام علی (ع) در حوزه تربیت اسلامی

احادیث حضرت امام علی (ع) در حوزه تربیت اسلامی

امام على علیه ‏السلام فرمودند:

عَلِّمُوا أنفُسَكُم و أهلیكُم الخَیرَ و أدِّبُوهُم ؛

به خود و خانواده خود خوبى بیاموزید و آنان را تربیت كنید .

میزان الحکمه، ح 400.


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

اَدَّبْتُ نَفْسى فَما وَجَدْتُ لَها بِغَیرِ تَقْوَى الاِْلهِ مِنْ اَدَبِفى كُلِّ حالاتِها وَ اِن قَصُرَتْ اَفْضَلَ مِنْ صَمْتِها عَنِ الْكَذِبِوَ غیبَةِ النّاسِ اَن غیبَتَهُم حَرَّمَها ذُوالْجَلالِ فِى الْكُتُبِاِن كانَ مِن فِضَّةٍ كَلامُكِ یا نَفْسُ فَاِنَّ السُّكوتَ مِن ذَهَبِ؛

به ادب و تربیت نفس خود پرداختم و براى‏آن ادبى بهتر از تقواى الهى در تمام حالاتش نیافتم و اگر از پس این امر برنیامد براى آن چیزى بهتر از دم فروبستن از دروغ نیافتم و از غیبت مردمان، همانا غیبت آنان را خداوند با عظمت در كتاب‏ها حرام كرده است. اى نفس، اگر سخن تو نقره است، سكوت طلاست.

نهج السعادة، ج 7، ص 386.


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

لا أدَبَ مَعَ غَضَبٍ؛

با خشم، تربیت [ممكن] نیست .

غرر الحكم، ح 10529.


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

وَ حَقُّ الوَلَدِ عَلَى الوالِدِ أنْ یُحَسِّنَ اِسمَهُ وَ یُحَسِّنَ اَدَبَهُ، و یُعَلِّمَهُ القُرآنَ ؛

حقّ فرزند بر پدر ، آن است كه نام خوب بر او بگذارد و او را خوب تربیت كند و قرآن به او بیاموزد .

نهج البلاغة ، حكمت 399.


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

مَنْ سَاَلَ فى صِغَرِهِ اَجابَ فى كِبَرِهِ ؛

هر كس در خردسالى سئوال كند، در بزرگ‏سالى‏اش پاسخ مى‏دهد .

غرر الحكم ، ح 8273.


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

اَلاِْفْراطُ فِى الْمَلامَةِ یَشُبُّ نیرانَ اللَّجاجِ ؛

زیاده‏روى در سرزنش كردن ، آتش لجاجت را شعله‏ور مى‏سازد .

تحف العقول ، ص 84 .


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

بهترین شرافت و افتخار خانوادگی، ادب نیکو است.

غررالحکم، ح 2949.


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

أولَی الأشیاءِأن یتَعَلَّمَها الأحداثُ الأشیاءُالَّتِی إذا صاروُارِجالاً إحتاجوا إلَیها؛

بهترین چیزی که نوجوانان باید فراگیرند، چیزهایی است که در بزرگسالی خود به آنها نیاز خواهند داشت.

(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج2، ص333)


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

کفاک أدباً لِنفسِک اجتِنابُ ما تَکرَهُهُ مِن غَیرِک؛

برای تربیت کردن خود همین بس که از آنچه در دیگران نمی پسندی، دوری کنی.

(بحار الأنوار، ج 70، ص 73)


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

اِنَّ النّاسَ اِلى صالِحِ الادَبِ اَحوَجُ مِنهُم اِلَى الفِضَّةِ وَ الذَّهَبِ؛

مردم، به ادب (فرهنگ و تربیتِ) درست ، نیازمندترند، تا به طلا و نقره.

(مکارم الأخلاق، ص 17)


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

لا أدَبَ مَعَ غَضَب

با خشم، تربیت ممكن نیست.

غرر الحكم ، ح 10529


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

لا تَقسِروا اَولادَكُم عَلى آدابِكُم ، فَاِنَّهُم مَخلوقونَ لِزَمانٍ غَیرِ زَمانِكُم

آداب و رسوم خود را به فرزندانتان تحمیل نكنید، زیرا آنان براى زمانى غیر از زمان شما آفریده شده‏اند .

شرح ابن ابى الحدید ، ج20، ح102 .


امام على علیه ‏السلام فرمودند:


اِذا عاتَبتَ الحَدَثَ فَاترُك لَهُ مَوضِعا مِن ذَ نبِهِ لِئَلاّ یَحمِلَهُ الاخراجُ عَلَى المُكابَرَةِ؛

هرگاه جوان را توبیخ كردى ، برخى خطاهاى او را نادیده بگیر، تا توبیخ تو، او را به مقابله وادار نسازد.

شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید ، ج 20، ص 333، ح 819


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

فى وَصِیَّتِهِ لاِبْنِهِ الحَسَنِ علیه‏السلام اِنَّما قَلْبُ الْحَدَثِ كَالاَْرضِ الخالیَةِ ما اُ لْقىَ فیها مِنْ شَىْ‏ءٍ قَبِلَتْهُ فَبادَرتُكَ بِالاَْدَبِ قَبْلَ اَنْ یَقْسُوَ قَلْبُكَ وَیَشْتَغِلَ لُبُّكَ ؛

امام على علیه‏السلام :

در وصیّت به فرزندش امام حسن علیه‏السلام : دل جوان ، مانند زمین كشت‏ناشده است . آنچه در آن افكنده شود، مى‏پذیرد . از این رو ، پیش از آن‏كه دلت سخت گردد و خِرَدَت سرگرم شود ، به تربیت تو همت گماشتم.


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

اَوْلَى الاَْشْیاءِ اَنْ یَتَعَلَّمَهَا الاَْحْداثُ، الاَْشْیاءُ الَّتى اِذا صاروا رِجالاً اِحْتاجوا اِلَیْها؛

شایسته ‏ترین چیزهایى كه جوانان باید آنها را بیاموزند، چیزهایى هستند كه در بزرگسالى به آنها نیاز دارند.

شرح نهج‏ البلاغه ابن ابى الحدید، ج 20، ص 333، ح 817 .


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

اَلاِْفْراطُ فِى الْمَلامَةِ یَشُبُّ نیرانَ اللَّجاجِ ؛

زیاده ‏روى در سرزنش كردن ، آتش لجاجت را شعله‏ ور مى‏سازد .

تحف العقول ، ص 84 .


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

مَنْ سَاَلَ فى صِغَرِهِ اَجابَ فى كِبَرِهِ ؛

هر كس در خردسالى سئوال كند، در بزرگ‏سالى‏ اش پاسخ مى‏دهد .

غرر الحكم ، ح 8273.


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

علموا صبیانكم الصلاة وخدوهم بها اذا بلغوا ثمانى سنین ؛

نماز را به فرزندان خویش تعلیم دهید، و چون به هشت سالگى رسیدند، آنان را وادار به خواندن این فریضه الهى نمایند.

(وسائل الشیعه ، ج 3، ص 12).


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

علموا صبیانكم الصلاة ؛

نماز را به فرزندانتان بیاموزید.

(جامع احادیث الشیعه ، ج 4 ص 46).


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

مَن لَم یَتَعَلَّم فِى الصِّغَرِ لَم یَتَقَدَّم فِى الكِبَرِ ؛

هركه در كودكى نیاموزد ، در بزرگى پیشرفت نمى‏كند .

غرر الحكم و درر الكلم، حدیث8937


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

فی وَصیَّتِهِ لابنِهِ وهُو یَعِظُهُ: أحیِ قَلبَكَ بالمَوعِظَةِ؛

در مـقام انـدرز بـه فـرزند خود: دلت را بـا اندرز زنده گردان.

(نهج البلاغة، كتاب 31)


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

بالمَواعِظِ تَنجَلی الغَفلَةُ؛

با اندرزهاست كه (پرده) غفلت كنار مى رود.

(غرر الحكم، ح 4191 - منتخب میزان الحكمة، ص 598)


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

لا واعِظَ أبلَغُ مِن النُّصحِ؛

هیچ واعـظـى مـؤثرتر از نصیحت نیست.

(غرر الحكم، ح 10622 - منتخب میزان الحكمة، ص 600)


امام على علیه ‏السلام فرمودند:

لا أدَبَ مَعَ غَضَبٍ؛

با خشم، تربیت {ممكن} نیست .

(غرر الحكم، ح 10529)



امام على علیه ‏السلام فرمودند:

مُرُوا أولادَكُم بطَلَبِ العِلم ؛

فرزندان خود را به آموختن دانش وادارید .

كنزالعمّال : 45953 منتخب میزان الحكمة : 616

بروز رسانی شده در : پنجشنبه 25 تیر 1394 05:18 ب.ظ
تاریخ ارسال : دوشنبه 25 خرداد 1394 05:03 ب.ظ نویسنده : روح الله دوستی
کل صفحات :3
1
2
3
  • آرشیو ماهانه Monthly Archive

  • صفحات اضافی Static Pages