تبلیغات
تعلیم و تربیت در منظر قرآن و عترت

جایگاه علم و عالم در اسلام‌


به جرات می‌توان چنین گفت که در میان ادیان و فرق مختلف، هیچ کدام به اندازه اسلام بر اهمیت جایگاه علم و عالم تاکید نکرده است. تاکید بر فراگیری علم تا بدانجا بوده است که در فرآیند یادگیری و علم‌آموزی حسد ورزیدن و چاپلوسی کردن نیز مجاز شمرده شده است. در مکتب اسلام به همان مقدار که جهل و جهالت مورد نکوهش واقع شده، علم و عالم بودن مورد تحسین و تاکید قرار گرفته است.

تعبیر «الجهل موت» (آمدی،1378،ص 202) یکی از زیباترین تعابیری است که حضرت علی (ع) در ذم جهل به کار برده‌اند. از نگاه ایشان فرد جاهل همچون مرده‌ای در میان زندگان است.

از سوی دیگر ایشان ریشه بسیاری از دشمنی‌ها را در فقدان آگاهی دانسته و می‌فرمایند: «الناس اعداء ما جهلوا: مردم آنچه را نمی‌دانند با آن دشمنند» (همان تعلیم و تربیت -آموزه های ادیان - ، ص202) و در جای دیگر چنین می‌فرمایند که «دشمنی نکنید با آنچه نمی‌دانید که بیشترین دانش در همان است که شما نمی‌دانید.» (همان تعلیم و تربیت -آموزه های ادیان - ، ص212) احادیث بسیاری همچون «اطلب العلم من المهد الی اللحد » (پاینده،1374،ص 218)، «طلب العلم فریضه علی کل مسلم و مسلمه» (همان تعلیم و تربیت -آموزه های ادیان - ،ص 557) و... همگی نشان از توجه خاص اسلام به مقوله علم و علم‌آموزی است. 

اما در این میان احادیثی وجود دارد که باید با نگرشی عمیق و دقیق‌تر بدان‌ها نظر افکند. در اینجا ما به تعدادی از آنها اشاره و سپس نکاتی درخصوص آنها ذکر می‌کنیم:

 

1- پیامبراکرم (ص): اطلبوا العلم و لو بالصین (همان تعلیم و تربیت -آموزه های ادیان - ، ص 217)‌

 

2-‌ حضرت علی: الحکمه ضاله المومن فخذوها و لومن افواه المنافقین (آمدی،1378، ص285)

 

3- حضرت علی: فخذ الحکمه و لو من اهل النفاق (نهج البلاغه، قصارالحکم 80 )‌

 

4- حضرت علی: خذ الحکمه و لو من المشرکین (فرید، 375، 1366)‌

 

5- حضرت علی: خذ الحکمه و لو من اهل الضلال (همان تعلیم و تربیت -آموزه های ادیان )‌

 

ذکر چند نکته در مورد احادیث فوق‌

الف: مسلما یکی از نکات قابل تامل درباره احادیث فوق تاکید بر آموختن علم و حکمت از غیرمسلمانان است. کثرت احادیثی شبیه احادیث فوق که به زعم مرحوم مطهری تعداد آنها به 20 حدیث می‌رسد نشان می‌دهد که نباید این نکته را نادیده گرفت.

ب: تاکید بر فرا گرفتن علم و حکمت از گمراهان، مشرکان و منافقان دلالت بر این امر می‌کند که آنچه مهم است، خود حقیقت است نه ناقل و حامل آن. از این رو در اسلام بر این نکته بسیار تاکید شده است که به سخنان افراد بدون در نظر گرفتن موقعیت و کسوت آنها گوش داده و بهترین آن را انتخاب نمایید: بشارت بده به آن بندگان من که گفتار را می‌شنوند و از احسن آن گفتار پیروی می‌نمایند.» (زمر آیه 18)‌

ج: هرچند میان علم و حکمت تفاوت وجود دارد و از حکمت به عنوان علم حاوی حقیقت تعبیر شده است، ولی با در نظر گرفتن احادیث فوق می‌توان چنین برداشت کرد که علم و حکمت برخلاف آنچه بسیاری گمان می‌کنند در انحصار دین یا فرد خاصی نیست. اصل عدم انحصاری بودن علم و حکمت نشان از این مساله دارد که علم و حکمت را می‌توان و باید از افرادی چون گمراهان، مشرکان و حتی منافقین نیز آموخت، منافقینی که شدیدترین کیفرها در قرآن برای آنها در نظر گرفته شده است.

د: در نهایت با اندک تاملی در باب احادیث فوق می‌توان چنین نتیجه گرفت که نوع علمی که در فرا گرفتن از گمراهان، مشرکان و منافقان مورد تاکید واقع شده بدون شک از جنس الهیات و علم دین نخواهد بود؛ بلکه آنچه اهمیت دارد علم بما هو علم و حکمت بما هو حکمت است. 

به تعبیر بزرگی، هنگامی که پیامبر تاکید می‌کند در طلب علم باشید هرچند آن علم در چین یافت شود، مسلما مقصود از آن علم، علم الهیات نبوده زیرا در آن زمان مدینه خود گنجینه معارف الهی بوده است. از سوی دیگر به تعبیر مرحوم مطهری، اسلام هیچ‌گاه در فرا گرفتن علم، نوع و حدود آن را مشخص نکرده و بر آموختن یا نیاموختن علمی اصرار و تاکید نکرده است (مطهری،1377)‌.

بروز رسانی شده در : سه شنبه 15 تیر 1395 01:09 ق.ظ
تاریخ ارسال : سه شنبه 15 تیر 1395 12:59 ق.ظ نویسنده : روح الله دوستی

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید

تاریخ ارسال : دوشنبه 27 شهریور 1396 04:59 ب.ظ
Today, I went to the beach front with my kids.
I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said "You can hear the ocean if you put this to your ear."
She put the shell to her ear and screamed. There was a hermit
crab inside and it pinched her ear. She never wants
to go back! LoL I know this is entirely off topic but I had to
tell someone!
تاریخ ارسال : شنبه 7 مرداد 1396 10:50 ق.ظ
Now I am going to do my breakfast, later than having my breakfast coming again to read additional news.
تاریخ ارسال : پنجشنبه 11 خرداد 1396 10:28 ق.ظ
بسیار عالی بود!
ممنونم از وبلاگ خوبتون
موفق باشید
تاریخ ارسال : شنبه 30 اردیبهشت 1396 11:13 ب.ظ
سلام با تشکر از سایت بسیار خوبتان لطفا از سایت فرهنگ یار farhangyar.irبازدید فرمائید و عضو شوید و ما را با نظرات خوبتان مستفیض نمائید.
تاریخ ارسال : سه شنبه 22 فروردین 1396 05:43 ب.ظ
I always used to read piece of writing in news papers
but now as I am a user of net so from now I am using net for articles, thanks to web.
تاریخ ارسال : جمعه 22 بهمن 1395 02:09 ب.ظ
سلام دوست عزیز
درباره ی کسب درآمد از اینترنت چه اطلاعاتی داری ؟
من برای تو پیشنهادات و آموزش هایی دارم که تو رو به درآمد میلیونی می رسونه
برای مشاهده پیشنهادات به سایت زیر مراجعه کن:
jobstarter.ir

سوالی هم اگه بود می تونی از راه های ارتباطی زیر بپرسی:
تلفن:02166150185
تلگرام:09031642062
تاریخ ارسال : جمعه 5 آذر 1395 01:49 ق.ظ
سلام
دوست عزیز امیدوارم حال خوبی داشته باشید از وبلاگتون دیدن کردم.
ما یک محصول ویژه برای شما داریم که قسمتی از کار های روزانه رو براتون آسون و راحت میکنه
به سایتمون سر بزنید هر دیدی یه بازدید هم باید داشته باشه دیگه
مطمئنم پشیمون نمیشی
منتظرم

تاریخ ارسال : پنجشنبه 1 مهر 1395 09:30 ب.ظ
تخفیف ویژه 15 هزار تومنی ریحون!
غذا رو سفارش بدید و 15 هزار تومن تخفیف بگیرید!
برای هر کسی که از لینک شما کد تخفیف رو بگیره هم 15 هزار تومن به حساب شما افزوده میشه!
برای گرفتن تخفیف 15 هزار تومنی مراحل زیر رو انجام بدید:
اول لینک رو باز کنید و کد تخفیف رو کپی یا یادداشت کنید
بعدش برید به صفحه اصلی سایت ریحون reyhoon.com و نرم افزار رو دریافت کنید (با گوشی برید و باید برنامه بازار رو داشته باشید)
بعد از نصب نرم افزار ثبت نام کنید (20 ثانیه طول میکشه نهایت!)
موقع سفارش غذا کد تخفیف رو بزنید تا 15 هزار تومن از هزینه غذا کم بشه
مثلا 20 هزار تومن غذا سفارش بدید فقط 5هزار تومن پرداخت میکنید
سوالی داشتید ایمیل بزنید
موفق باشی!


تاریخ ارسال : جمعه 18 تیر 1395 07:19 ب.ظ
سلام و احترام خدمت مدیر محترم وبلاگ

به تازگی فروشگاهی راه اندازی کردیم که میتوانید محصولات خوبی با قیمت مناسب سفارش بدید

مارک خوب MP3 Player فقط 14000 تومان
دستگاه برقی دفع حشرات 18000 تومان
ماساژور ، ساعت LED ، عینک و وسایل دیگه....

خودتون بیاید قیمت ها رو ببینید چقدر مناسبه

منتظرتون هستیم!



ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
  • آرشیو ماهانه Monthly Archive

  • صفحات اضافی Static Pages