تبلیغات
تعلیم و تربیت در منظر قرآن و عترت

اهمیت تربیت فرزندان

اهمیت تربیت فرزندان

تربیت از حیاتی‌ترین ابعاد زندگی انسان است و در پرتو آن، انسان به سعادت مطلوب نائل می‌آید. بزرگ مربی اسلام، علی علیه‌السلام در سخنان دربار خود بارهاوبارها از این امر مهمّ پرده برداشته و آثار و نتائج مثبت تربیت فرزند و پیامدهای منفی بی‌توجهی به آن را بیان داشته‌اند. امّا پیش از بیان دیدگاه‌های حضرت در این زمینه، مناسب است نوع نگرش و برداشت آن حضرت را از فرزند ارائه نمائیم. بر خلاف برداشت و نگرش برخی افراد که از فرزند بیشتر به عنوان ابزاری برای پاسخگویی به نیاز عاطفی والدین و نیز عضوی برای تأمین و خدمت به خانواده و مایه فخر و مباهات والدین نگریسته می‌شود، امام علی علیه‌السلام به فرزند بسی فراتر از این نگریسته و آن را عطیه‌ای الهی بر شمرده‌اند که در پرتو توجه و تربیت والدین به رشد کافی رسیده و در پی نیکوکاری و احسان به والدین بر می‌آید. در نهج‌البلاغه آمده است که: "در حضور امام علی علیه‌السلام مردی به دیگری تولد پسرش را این چنین تبریک گفت:"گوارایت باد رزمجویی سوارکار!" آن حضرت از نوع تبریک گفتن او نهی نمود و تبریک گفتنی این چنین را به او توصیه نمود:" امید که بخشنده‌اش را سپاسگزار باشی و این عطیه الهی مبارکت باد، او به رشد دلپذیر برسد و تو نیز ازنیکی و خیرش بهره‌مند شوی."(1)

ادامه مطلب را مطالعه بفرمایید

 پس از آن که از نگرش علی علیه‌السلام نسبت به فرزند آگاه شدیم، اینک به آثار و نتایج تربیت فرزند از دیدگاه آن حضرت اشاره می‌کنیم؛ آن حضرت درسخنی کوتاه و در عین حال عمیق و ظریف، تربیت و ادب‌آموزی را میراثی بی مانند تلقی نموده‌اند. معمولاً با در گذشت انسان، نگهبان میزان و مقدار میراث به ارث گذاشته او معطوف است و چنانچه فردی متمّول و ثروتمند باشد، اقلامی از میراث همانند زمین، خانه و ماشین در نظر کوته نظران، بزرگ و مهم جلوه می‌نماید امّا از دیدگاه امام مربیان، علی علیه‌السلام، میراثی به مانند ادب و تربیت وجود ندارد"لا میراث کال ادب"(2) و هرگز املاک و دارایی‌های باقیمانده مادّی، قابل مقایسه با میراث گران‌بهای ادب و تربیت صحیح برای فرزندان نیست. و از این روست که در سخنی دیگر، آن حضرت فرمود:"گران‌بهاترین چیزی که پدران برای فرزندانشان به ارث می‌گذارند، ادب است."(3)

علی علیه‌السلام ثمره و محصول تربیت صحیح را پرورش فرزند صالح و پیامد بی‌توجهی به امر خطیر تربیت را "رشد یافتن فرزند ناصالح " برشمرده و برای هریک از این دو، آثار و نتائج مثبت و منفی بیان نموده‌اند. از دیدگاه آن حضرت فرزند صالح مایه انس و آرامش والدین است لذا می‌فرماید: "انس و آرامش در سه چیز است: همسری که با شوهرش توافق داشته باشد، فرزندی که صالح باشد و برادری که موافق و هم رأی انسان باشد."(4) همچنین در سخن دیگری فرزند صالح را نیکوترین یادگار و بلکه مساوی با همه یادگارهای باقیمانده از والدین، معرفی می‌نماید: "الولد الصالح احد الذِکرین" مرحوم خوانساری در ترجمه و شرح خود بر "غررالحکم و درر الکلم" ذیل این حدیث می‌گوید: "فرزند صالح نیکوتر دو یاد است؛ یعنی اسباب یاد کسی به نیکویی دوتاست: یکی فرزند صالح که از او بماند و دیگری سایر اسباب او. فرزند صالح نیکوتر از همه آنهاست یا اینکه فرزند صالح را با هر سببی بسنجند، از آن سبب نیکوتر است"(5)

از سویی دیگر آن حضرت آثار سوء و پیامدهای منفی پرورش فرزند ناصالح را مـورد توجه قـرار داده و همـه رهـروان

صدیق خود را از بی‌توجهی به تربیت صحیح فرزندان بر حذر داشته است. ایشان در سخنی فرزند ناصالح را مایه نابودی شرف و بلندی مرتبه پدران خود و عیبناک کننده پیشینیان خود معرفی می‌نماید. (6) و در کلامی دیگر از فرزند ناصالح به آلوده کننده پیشینیان خود و فاسد کننده اولاد و بازماندگان یاد

می‌کنند. (7) همچنین در سخنی دیگر او را مایه محنت و شومی دانسته (8) و در بیانی بلیغ، فرزند ناخلف را شدیدترین مصیبت‌ها معرفی نموده‌انداند (9). فرزند ناصالح نه تنها خویشتن خود را گم نموده و گوهر بندگی و انسانیت خویش را از دست می‌دهد، که گاهی ممکن است پدر صالح و شایسته را به انسانی ناصالح مبدل گرداند؛ علی علیه‌السلام درباره زبیر فرمود: " پیوسته زبیر مردی از ما اهل‌بیت علیهم‌السلام بود تا اینکه فرزند شوم و ناخلف او عبدالله بزرگ شد (و او را از ما جدا کرد."(10)

1. خوانساری، محمد، شرح غررالحکم و درر الکلم آمدی، ج 6، ص 353،.

2. خوانساری، محمد، شرح غررالحکم و درر الکلم آمدی، ج 6، ص 256

3. خوانساری، محمد، شرح غررالحکم و درر الکلم آمدی، ج 6، ص 343،.

4. نهج، قصارالحکم، شماره 354 و عبدالمجید معادی خواه، فرهنگ آفتاب، ج 7،ص 3902

5. نهج، نامه 31، با استفاده از ترجمه نهج‌البلاغه اثر دکتر سید جعفر شهیدی، ص 297

6. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج 104، ص 98

7. رسولی محلاتی، هاشم، وصایاء الرسول و الائمه علیهم‌السلام با ترحمه فارسی، ص 184

8. محمدی ری شهری، میزان الحکمة، ج 1،ص 75 به نقل از تنبیه‌الخواطر و نزهة‌الناظر، ص 390

9. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج 91، ص 384 و مستدرک الو سائل، ج 2، ص 232

10. طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الا خلاق، ص 74


بروز رسانی شده در : شنبه 9 خرداد 1394 12:16 ب.ظ
تاریخ ارسال : پنجشنبه 7 خرداد 1394 08:55 ق.ظ نویسنده : روح الله دوستی

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
  • آرشیو ماهانه Monthly Archive

  • صفحات اضافی Static Pages